Önemli Not ve Yasal Uyarı:
Bu blogda yer alan bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Paylaşılan içerikler, veteriner hekim önerisi, teşhis ya da tedavi yerine geçmez. Evcil hayvanınızın sağlık durumu, özel beslenme gereksinimleri ve olası alerjileri hakkında en doğru ve güvenilir değerlendirme, yalnızca veteriner hekiminiz tarafından yapılabilir.
Sevimlilikleriyle birçok kişinin evinde ve kalbinde yer edinmiş hamsterlar, kısmen de olsa kolay bakım ihtiyaçları sebebiyle en popüler evcil hayvanlar arasında görülür.
Hamster Nedir?
Hamsterler, kemirgen familyasından olup, sevimli, küçük bir memelidir. Vücutları yuvarlak hatlı olup, kısa bacakları ve neredeyse hiç görünmeyen kuyrukları vardır. Bedensel özellikleri, yeraltı tünellerinde yaşamaya uyum sağlamıştır. Yanaklarında bulunan keseler sayesinde yiyecekleri taşıyabilir, bir yerde depolayabilir.
Gececi olmalarıyla bilinen hamsterlar, keşfetme ve saklama içgüdülerini besler ve doğal ortamlarında karşılaştıkları zorluklarla başa çıkmalarını sağlar. Doğada tünellerde yaşamayı tercih ettiklerinden evcil hayvan olarak eve alındığında da kafeslerinde aynı davranışı sergileyebilirler.
Hamster Özellikleri
Hamsterın özellikleri arasında öne çıkanlar şöyle sıralanabilir:
- Hamsterlar daha çok iki üç yıl kadar yaşasalar da bazı türleri daha uzun süre yaşayabilir.
- Toplamda 24 farklı türü olan hamsterlar, Cricetidae familyasına aittir. Evcil türler arasındaen yaygın şekilde tercih edilen Campbell cüce, Suriye, Çin, Sibirya ve Roborovski cüce hamsterleri yer alır.
- Hamsterlar etraflarındaki nesneleri hissedebilmek için bıyıklarını kullanır.
- Hamsterlar karasal yaşamı tercih ettiklerinden kuru, kayalık düzlükler veya hafif bitki örtülü yamaçlarda, tünel kazıp yuva oluştururlar.
- Hamsterların ortak bir özelliği de dişleri sürekli büyür. Kemirme esnasında bu dişler birbirine sürterek kendilerini keskinleştiren özel bir sisteme sahiptir.
- Hamsterların gececi olması, düşük ışık karşısında etkili olarak kullanabileceği büyük gözleri vardır.
- Yetişkin Suriye hamsterları gibi bazı hamster türleri doğada yalnız yaşarken, Roborovski cüce hamsteri grup hâlinde yaşarlar.
- Evcil olarak bakılan hamsterlarda genellikle yalnız yaşamayı tercih eder. Bu tercih, hamsterları diğer kemirgen türlerinden ayıran önemli bir unsurdur.
Hamster Bakımı
Hamsterların sağlıklı bir hayat sürebilmeleri için ilk önce yaşam alanlarının temizliği düzenli olarak yapılması gerekir. Kafese yerleştirilen kum, talaş veya benzeri malzemeler haftalık bir şekilde yenilenmeli, suluk, yemlik, oyuncaklar gibi malzemeler ise düzenli olarak yıkanmalıdır. Yapılacak olan bu temizlikle kötü kokuların ve bakterilerin oluşumunu engeller.
Beslenme düzeni oluşturulması hamster bakımında önemli bir diğer unsurdur. Hamsterin beslenmesinde taze sebze-meyve, kaliteli yem paletleri yer almalı, ara ara protein kaynakları da verilmelidir. Hamsterların sürekli uzayan dişleri için kemirebilecekleri uygun malzemeleri de kafese yerleştirilmesi halinde diş sağlığını olumlu yönde destekler.
Hamsterların sağlık durumu için düzenli olarak veteriner kontrolü sağlanması gerekir. Veteriner, hamsterın kilosu, diş uzunluğu, davranışları, genel sağlık durumu gibi şeylere dikkat ederek olası hastalıkların erken teşhisini sağlayabilir ve erken müdahale edebilir.
Hamsterların içgüdüsel hareketlerini destekleyecek bir ortam oluşturulması önem taşır. Keşfetme ve saklanma içgüdüleri göz önüne alınarak kafes içine egzersiz oyuncakları, saklanabilecek alanlar, yatakları gibi şeyler bulundurulmalıdır. Ayrıca kafes içinde ani ve gereksiz değişikliklerden kaçınılması gerekir.
Hamster Neyle Beslenir?
Hamsterin sağlığının korunabilmesi için dengeli beslenebilmeleri oldukça önemlidir. Hamsterın ihtiyaç duyabileceği vitamin, mineral ve proteinleri karşılayacak olan pelet yemlerle beslenir. Buna ek olarak pelet yemlerin taze sebze ve meyveyle desteklenmesi sindirim sistemlerinin düzenli çalışmasına yardımcı olur.
Hamsterin beslenmesine dikkat ederken ana öğünlerin yanı sıra ara öğünlere yer verilebilir. Böylece hamsterin enerji seviyesi ve metabolizmasını dengede tutmak mümkündür. Ayrıca kafese konulacak suyun taze olması temel gereksinimlerden biridir.
Hamster Türleri
Hamsterların kendine has özellikleri ve farklı türlere sahip bir canlıdır. Bu hayvanların her türü, fiziksel yapılarından davranışlarına, yaşam alanlarından bakım ihtiyaçlarına kadar bariz farklılıklar gösterir. En yaygın hamster türleri şu şekildedir;
Suriye Hamsteri (Golden Hamster)
Hamster türleri arasında en bilinen hamster türlerinden biridir ve ortalama yaklaşık 15-18 cm uzunluğundadır vr ortalama 120-150 gram ağırlıkları vardır. Yalnız yaşarlar ve doğru bakım uygulandığında sağlıklı yaşam sürerler. Beslenmeleri için taze sebze-meyve, kaliteli pelet yemlerle dengeli bir yeme düzeni oluşturulmalıdır. Kafeslerinde temiz ve taze su her zaman bulundurulması gerekir.
Yaşam süreleri ortalama 2-3 yıl gibi bir süredir. Oldukça meraklı ve aktiflerdir fakat elde durmayı sevmezler. Kendilerine ait olan yerde keyifli vakit geçirebilirler. Hamsterın konforu için geniş ve ferah bir kafes seçimi önemlidir. Kafes seçimi kadar kafesin içi de önemlidir. Kafesin içinde bir koşu çarkı mutlaka bulunmalı, saklanabilecekleri bir yuva ve birkaç oyuncak bulunmalıdır. Bu ekipmanlarla hamsterlar hem zihinsel hem fiziksel olarak mutlu ve sağlıklı kalabilirler.
Cüce Campbell Hamsterı
Fiziksel özellikleri ve sevimli görünümleriyle dikkatleri üzerine çeken campbell hamsterları, 5-7 cm uzunluğunda ve en fazla 70 gram ağırlığa sahiptir. Beslenme şekillerinde sebzeler, protein bazlı besinler, hamster yemleri olmalı, vücutları diyabete yatkın olduğundan şekerli yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Aynı zamanda hassas yapıları nedeniyle kafes temizliği ve hijyeni oldukça önemlidir. Aksi halde sağlık sorunları yaşarlar.
Sibirya Hamsteri (Winter White)
Bu hamster winter white ismini almasındaki sebep, bilhassa soğuk dönemlerde tüylerinin beyazlaşmasından ileri gelir. Kış aylarında beyazlaşan tüyler, yaz aylarında koyu tonlara geri döner. Diğer hamster türlerine nazaran daha sosyal bir karakter sergileyebilir.
Çin Hamsteri
Çin hamsteri, ince uzun yapısından dolayı diğer hamster türlerinden ayrılır çünkü uzunlukları 9 cm e kadar ulaşabilir. Çekingen yapılarına rağmen insanlara zamanla alışabilirler. Yaşam alanları düzenlenirken dar aralıklı tellere sahip kafesler tercih edilmeli, hamsterların saklanabileceği alanlar sağlanmalıdır.
Roborovski Hamsteri
Roborovski hamsteri 5 cm uzunluklarıyla dünyanın en küçük hamster tirlerinden biridir ve son derece hareketli bir yapıya sahiplerdir. Diğer hamster türlerine nazaran daha sosyallerdir fakat grup oluşturulurken dikkatli olunmalı ve uyumlu hamsterlar bir araya getirilmelidir.
Beslenmesinde kuruyemiş, sebze, az miktardaki proteinler önemli yer tutar. Bu nedenle dengeli bir beslenme programı oluşturulmalıdır. Kafes düzenlemelerini küçük boyutları sebebiyle özen gösterilmeli, enerjik yapılarından dolayı da tüneller, egzersiz çarkı, oyun alanları gibi aktivitelerini destekleyecek ekipmanların olması önemlidir.
Avrupa Hamsteri
Güçlü yapıya sahip Avrupa hamsterları, 26-34 cm aralığı uzunluğa erişebilirler. Hareketliliği ise diğer hamster türlerine nazaran daha azdır. Yiyeceklerinde kök bitkiler, taze sebzeler ve tohumlar önemlidir. Ortam sıcaklığı 10 derecenin altına düştüğü zaman kış uykusuna yattıkları bilinir.
Hamster Sahiplenirken Bilinmesi Gerekenler
Hamster sahiplenmeden önce hamsterların yaşam tarzı, türleri ve bakım ihtiyaçları hakkında detaylı bir bilgi edinmek oldukça önemlidir. Hamster sahiplenmek isteyen kişilerin mutlaka bilmesi gereken bilgiler şu şekilde sıralanabilir:
- Hamsterların ömürlerinin kısa olduğunu unutmamak gerekir.
- Farklı hamster türlerinin kendine özgü davranışları ve sosyal ihtiyaçları bulunur.
- Hamsterların gececi olduğu ve daha çok gündüzleri dinlenmeyi tercih ettiği göz önünde bulundurulmalı, Buna bağlı olarak hamster sahiplenmeden önce yaşam tarzınıza uyup uymadığını değerlendirmeniz gerekir.
- Hamsterın sağlıklı olabilmesi için uygun yaşam alanı ve düzenli bakım gerekir. Yeterince geniş ve hijyenik bir kafes, temiz zemin malzemeleri, tüneller, çark ve kemirme oyuncakları gibi aksesuarlarla desteklenmeli.
HAMSTERLAR İÇİN TERCİH EDİLEBİLECEK OYUNCAK VE ARAÇLAR
Evcil hayvan olarak bakılan hamsterların ihtiyaçları ve tercihleri göz önünde buundurularak doğru oyuncakları ve araçları seçmek, onların hem fiziksel hem de mentak sağlıklarını desteklemenin en pratik yoludur. Hamsterlara sağlanılan bu imkan, onların doğal davranışlarını sergilemesine ve sağlıklı bir yaşam sürmesine katkıda bulunur.
Hamster Çarkı
Hamsterların en temel ihtiyacı harekettir ve bunu onlara sağlamanın en iyi yollarından biri de egzersiz çarklarıdır. Doğru boyutlarda alınacak bu çarklat, hamsterın sırtını zorlamadan koşma ihtiyacını karşılayacaktır.
Tünel ve Saklanma Alanları
Hamsterlar doğada yaşadıklarında tünel kazma ve saklanma eğiliminde olduklarından, kafes içine yerleştirilen tüneller, küçük saklanma alanları gibi araçlar, onların doğal yaşam alışkanlıklarını taklit etmelerine imkan tanır. Bu tür araçlar, hamsterların kendileridi güvende hissetmelerine ve keşfetme içgüdülerini tatmin etmesini sağlar.
Kemirme Oyuncakları
Hamsterların dişleri devamlı büyüdüğünden çiğneme oyuncakları hamsterların diş sağlıkları için önemli bir parçası haline gelir. Ahşaptan veya doğal malzemelerden yapılan bu oyuncaklar, hamsterların dişlerini törpülemesine yardımcı olur.
Tırmanma Oyuncakları ve Merdivenler
Küçük olmalarına rağmen tırmanmayı ve keşfetmeyi seven hamsterların kafeslerine tırmanma oyuncakları ve merdivenler koymak, hem çevikliklerini arttırırken hem de onları eğlendirir.
Egzersiz Topları
Hamsterin kafes dışında hareket etmesini sağlamak istiyorsanız, egzersiz topları tercih edilebilir. Bu toplar, hamsterların çevrelerini keşfetmesine imkan sağlarken, diğer taraftan güvenliklerini de sağlar.
Oyuncak ve Araç Tercih Edilirken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Tercih edilecek oyuncaklarda toksik olmayan, doğal ve hamsterlar için güvenilir malzemelerden üretildiğinden emin olunmalıdır. Bu sebeple ürünlerin orijinal olması önemlidir.
Seçilen oyuncaklar, hamsterın boyuna uygun olması gerekir. Çok küçük ya da çok büyük oyuncaklar tercih edilmesi onların rahat hareket etmelerini engelleyebilir.
Hamsterın oyuncakları, kafese dengeli ve düzenli bir şekilde yerleştirilmeli, hayvanın rahatça hareket etmesine imkan tanınmalıdır. Böylelikle hamsterlar ihtiyaç duyduğu hareket özgürlüğüyle buluşabilirler. Hamsterların sağlıklı ve mutlu bir yaşam sürdürmeleri için doğru oyuncakları tercih etmek büyük fark yaratacaktır. Hem zihinsel hem fiziksel ihtiyaçlarını karşılayan bu oyuncaklar, hamsterların hayatını kolaylaştırabilirsiniz.
HAMSTER HASTALIKLARI VE BELİRTİLERİ
Küçük bedenleri ve hastalıklara anında yakalanabilen hamsterların, hasta olduklarında verdikleri belirtiler gösterir. Tabi bu süreçte hasta olmamaları için bakımlarının tam yapılması ve bulundukları ortamın temiz olması gerekir. Bünyelerinin hassas olmaları sebebiyle bakımlarının iyi yapılması gerekir.
Hamsterların Hastalıkları ve Belirtileri
Hamsterlar, bünyeleri hassas olduğu için çeşitli sağlık sorunlarına yatkın hayvanlardır. Bu sebeple bakımı doğru bir şekilde yapılmalı, veteriner hekim kontrolleri ihmal edilmemelidir.
Hamsterlarda sindirim sistemlerinde görülen sorunlar yaygındır. Sindirim sistemlerinde görülen sorunlar, ishal, iştah kaybı, şişkinlik ve karın ağrısı gibi belirtilerle ortaya çıkar. Sindirim sisteminde görülen bozukluklar, genellikle soğuk ortamlar, yanlış beslenme, stres gibi faktörlerden kaynaklıdır. Yiyeceklerin kalitesiz olması, hamsterlarda mide sağlığını bozar, bu durum daha ciddi sağlık sorunlarının temelini atabilir. Bu tür belirtiler fark edildiğinde veteriner müdahalesi gerekebilir.
Hamsterlarda görülebilen diğer yaygın hastalıklar arasında solunum yolu rahatsızlıkları vardır. Burun akıntısı, öksürük, nefes alırken zorlanma gibi belirtilerin olması, soğuk algınlığı veya solunum yolu enfeksiyonlarının habercisidir. Bulunulan ortamda uygun sıcaklığın sağlanamaması, yemlerin nemli olması gibi sorunlar bu tür hastalıkların gelişmesinde önemli rol oynar. Kirli ortamlar, stres, alerjik reaksiyonlar gibi etmenlerde solunum yolu hastalıklarını tetikleyebilir. Bu belirtilerin görülmesi halinde veteriner kontrolüne götürülmesi gerekir.
Sindirim sistemleri nedeniyle hamsterlar çeşitli gastrointestinal sorunlara eğilim gösterir. Sindirim sistemlerinde görülen rahatsızlıklar hamsterlarda iştah kaybı, kilo düşüşü, ishal ve karın bölgesinde rahatsızlık gibi belirtiler ortaya çıkar. Bu durum bulaşıcı bakteriler, yanlış beslenme, irritan maddelerin tüketilmesi sonucu oluşan inflamasyon ve irritasyondan kaynaklanır. Sindirim tıkanıklıkları da hamsterlar için acil müdahale gerektiren sorunlara yol açabilir.
Bunların yanı sıra göz hastalıkları, dişlerin sürekli uzamasından kaynaklanan sorunlar, cilt rahatsızlıkları da görülebilir. Dişlerin düzensiz uzaması durumunda hamsterlar beslenme güçlüğü çeker ve bu sebepten dolayı kilo kaybı yaşar. Bu durum da hamsterlar için ciddi sağlık sorunu oluşturabilir.
Hamster Sağlığı İçin Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
- Kafes içine konan talaş ve zemin malzemeleri düzenli olarak belli aralıklarla yenilenmelidir. Kafes içinde bulunan su kapları, yemlikler ve oyuncaklar sık sık dezenfekte edilmelidir.
- Beslenme ve diş sağlığı açısından kaliteli hamster peletleri, taze sebze/meyveler verilmeli, diş sağlığını korumaya yönelik kemirme materyalleri iyi olmalıdır.
- Düzenli olarak veteriner ziyareti yapılması, oluşabilecek hastalıkların belirtileri erkenden tespit edilebilmesi açısından büyük önem taşır.
- Doğal davranışlarını desteklemek amacıyla tüneller, keşif alanları, koşu çarkı gibi ortamı sağlayarak hamsterların günlük egzersiz ihtiyacı karşılanmalıdır.
- Hamsterlar genellikle yalnız yaşamayı tercih ettiği göz önünde bulundurulup, onlarla gereksiz sosyal müdahalelerden kaçınılmalı ve onlara sessiz, güvenli bir ortam sunulmalıdır.
- Kafesin hamsterlar için yeterli büyüklükte olması, uygun ısı ve nem dengesi sağlanması hamsterın konforu ve güvenliğini arttıracaktır.
- Hamsterlarda iştah, kilo, davranış ve genel sağlık durumunda değişiklikleri düzenli olarak izlenmelidir. Herhangi bir sorunla karşılaşıldığında hızlı müdahale edilmelidir.
