Amazon yağmur ormanları, Güney Amerika’nın oldukça büyük bir bölümünü kaplar. Brezilya başta olmak üzere birkaç ülkenin sınırları içerisinde yer alır. Bölgenin sıcak, yağışlı ve yoğun bitki örtüsüne sahip olması çok farklı hayvan türlerinin burada yaşamasına imkan verir.
Amazon yağmur ormanları hayvanları denildiğinde çoğu kişinin aklına anakonda, jaguar, maymun ve rengârenk kuşlar gelir. Fakat Amazon’daki hayvan çeşitliliği bunlardan çok daha fazladır. Nehirlerde, ağaçların üzerinde, ormanın tabanında ve hatta toprağın altında yaşayan çok sayıda canlı türü bulunur.
Peki Amazon yağmur ormanlarında yaşayan hayvanlar hangileridir? En bilinen türlerden başlayalım.
1. Jaguar
Jaguar, Amazon’un en bilinen yırtıcılarından biridir. Güçlü vücudu ve benekli kürkü nedeniyle leoparla karıştırılabilir. Ancak jaguar ve leopar farklı hayvanlardır.
Jaguarlar genellikle tek başına yaşar. İyi yüzebildikleri için nehir ve sulak alanların bulunduğu bölgelerde de rahatlıkla hareket edebilirler. Balık, kaplumbağa, kemirgen ve farklı memeli türleriyle beslenebilirler.
Amazon’daki besin zincirinin üst sıralarında bulunan hayvanlardan biridir. Jaguar hakkında daha fazla bilgi için Su Seven Kedi: Jaguar! makalemize geçiş yapabilirsiniz.
2. Anakonda
Amazon denildiğinde akla gelen bir diğer hayvan anakondadır. Özellikle yeşil anakonda, oldukça büyük boyutlara ulaşabilmesiyle tanınır.
Anakondalar zehirli değildir. Avlarını vücutlarıyla sararak etkisiz hale getirirler. Zamanlarının önemli bir bölümünü suyun içinde veya suya yakın bölgelerde geçirirler.
Balıklar, kuşlar, kaplumbağalar ve çeşitli memeliler anakondaların besinleri arasında yer alabilir. Anakonda hakkında daha fazla bilgi için Anakonda Yılanı makalemize bakabilirsiniz.
3. Tembel Hayvan
Tembel hayvanlar hayatlarının büyük kısmını ağaçlarda geçirir. İsimlerinden de anlaşılacağı üzere oldukça yavaş hareket ederler.
Uzun pençeleri sayesinde dallara tutunabilir ve ağaçlarda rahatça asılı kalabilirler. Çoğunlukla yapraklarla beslenirler.
Yavaş hareket etmeleri ilk bakışta dezavantaj gibi görünse de bu yaşam biçimi onların daha az enerji harcamasını sağlar. Tembel hayvan hakkında daha fazla bilgi için Tembel Hayvan Neden Tembel? Adı ne ve Kaç Yıl Yaşar adlı makalemize bakabilirsiniz.
4. Kapibara
Kapibara, günümüzde yaşayan en büyük kemirgen olarak bilinir. Görünüş olarak büyük bir kobayı andırır.
Amazon çevresindeki nehir, göl ve bataklıkların yakınlarında görülebilir. Suyu sever ve oldukça iyi yüzer. Tehlike hissettiğinde suya girerek kendisini korumaya çalışabilir.
Kapibaralar genellikle gruplar halinde yaşar ve çoğunlukla ot, su bitkileri ve çeşitli bitkisel besinlerle beslenir.
5. Amazon Nehir Yunusu
Amazon’da yalnızca karada yaşayan ilginç hayvanlar bulunmaz. Amazon nehir yunusu da bölgenin dikkat çeken canlılarından biridir.
Bu yunus tatlı sularda yaşar. Yetişkin bireylerde görülebilen pembemsi renk nedeniyle “pembe nehir yunusu” adıyla da bilinir.
Amazon ve Orinoco nehir sistemlerinde yaşayan bu hayvanlar çoğunlukla balıklarla beslenir.
6. Tukan
Büyük ve renkli gagası sayesinde tukanı diğer kuşlardan ayırmak oldukça kolaydır.
Tukanların gagaları görüntüsüne rağmen sanıldığı kadar ağır değildir. Meyveler beslenmelerinde önemli bir yer tutar. Bunun yanında böcekler ve bazı küçük hayvanlarla da beslenebilirler.
Amazon’un özellikle ağaçlık kesimlerinde farklı tukan türleriyle karşılaşılabilir.
7. Zehirli Ok Kurbağaları
Amazon yağmur ormanlarında farklı kurbağa türleri bulunur. Bunların arasında parlak renkleriyle dikkat çeken zehirli ok kurbağaları da vardır.
Sarı, kırmızı, mavi ve turuncu gibi dikkat çekici renklere sahip türleri bulunabilir. Bu renkler bazı türlerde yırtıcılar için bir uyarı görevi görür.
Ancak her renkli kurbağanın aynı derecede zehirli olduğunu düşünmemek gerekir. Türler arasında önemli farklılıklar vardır.
8. Pirana
Piranalar Amazon Nehri ve çevresindeki tatlı sularda yaşayan balıklardır. Sivri dişleri nedeniyle oldukça kötü bir üne sahip olsalar da filmlerde gösterilen pirana davranışları çoğu zaman gerçeği tam olarak yansıtmaz.
Amazon bölgesinde farklı pirana türleri bulunur. Beslenmeleri de türüne göre değişebilir. Balıkların yanı sıra böcekler, bitkisel besinler ve suya düşen farklı yiyeceklerle beslenebilen türleri vardır.
9. Elektrikli Yılan Balığı
Adında “yılan balığı” geçmesine rağmen aslında gerçek yılan balıklarıyla aynı grupta değildir.
Bu hayvanın en ilginç özelliği elektrik üretebilmesidir. Elektriği avlanırken, kendisini korurken ve çevresini algılarken kullanabilir.
Amazon havzasındaki tatlı sularda yaşayan elektrikli yılan balıkları, bölgenin en ilginç su canlıları arasında sayılabilir.
10. Örümcek Maymunu
Amazon yağmur ormanlarında birçok maymun türü yaşar. Örümcek maymunları da bunlardan biridir.
Uzun kolları, bacakları ve güçlü kuyrukları sayesinde ağaçların arasında rahatlıkla hareket edebilirler. Kuyruklarını adeta fazladan bir uzuv gibi kullanabilirler.
Yaşamlarının büyük bölümünü ağaçlarda geçirir ve özellikle meyvelerle beslenirler. Örümcek maymunu hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız. Örümcek Maymunu
11. Uluyan Maymun
Uluyan maymunların en belirgin özelliği çıkardıkları güçlü seslerdir. Bu sesler ormanın oldukça uzak noktalarından duyulabilir.
Gruplar halinde yaşayan uluyan maymunlar zamanlarının büyük bölümünü ağaçlarda geçirir. Yaprak ve meyveler temel besinleri arasındadır.
Çıkardıkları yüksek sesler özellikle gruplar arasındaki iletişimde ve alanlarını belli etmede kullanılır.
12. Harpi Kartalı
Harpi kartalı, Amazon yağmur ormanlarında yaşayan büyük yırtıcı kuşlardan biridir.
Güçlü pençelere sahip olan bu kuşlar ağaçlarda yaşayan çeşitli hayvanları avlayabilir. Maymunlar ve tembel hayvanlar da avları arasında bulunabilir.
Genellikle yüksek ağaçların bulunduğu geniş ormanlık alanları tercih ederler.
13. Dev Karıncayiyen
Dev karıncayiyen uzun burnu ve büyük, tüylü kuyruğuyla kolayca tanınabilir.
Dişleri yoktur. Karınca ve termitleri uzun ve yapışkan dilini kullanarak yer. Güçlü pençelerini ise termit yuvalarını açmak için kullanabilir.
Amazon havzasında ve Güney Amerika’nın farklı bölgelerinde görülebilir. Karıncayiyenler hakkında daha fazla bilgi sahibi olmak için Büyük ve küçük karıncayiyen makalemize bakabilirsiniz.
14. Kayman
Kaymanlar timsahlara benzeyen sürüngenlerdir. Amazon’un nehirlerinde, göllerinde ve bataklıklarında farklı kayman türleri yaşar.
Balık, kuş ve çeşitli küçük hayvanlarla beslenebilirler. Daha büyük türler ise daha iri hayvanları da avlayabilir.
Özellikle siyah kayman Amazon bölgesinin büyük yırtıcılarından biridir. Kaymanlar hakkında daha fazla bilgi sahibi olun.
15. Dev Su Samuru
Dev su samuru, Güney Amerika’da yaşayan iri bir su samuru türüdür. Amazon havzası önemli yaşam alanlarından biridir.
Genellikle aile grupları halinde yaşarlar. Oldukça hareketli ve sosyal hayvanlardır. Beslenmelerinin büyük bölümünü balıklar oluşturur.
İyi yüzmeleri sayesinde zamanlarının önemli bir kısmını nehirlerde ve diğer sulak alanlarda geçirirler.
Amazon Yağmur Ormanlarında Neden Bu Kadar Fazla Hayvan Yaşıyor?
Amazon’daki hayvan çeşitliliğinin en önemli nedenlerinden biri bölgenin iklimidir. Yıl boyunca sıcaklıkların yüksek olması ve bol miktarda yağış görülmesi yoğun bir bitki örtüsünün oluşmasını sağlar.
Ormanın farklı katmanları da hayvanlara ayrı yaşam alanları sunar. Bazı hayvanlar neredeyse bütün hayatını ağaçların tepesinde geçirirken bazıları orman tabanında yaşar. Nehirler ve bataklıklar ise tamamen farklı canlılara ev sahipliği yapar.
Bu nedenle Amazon yağmur ormanlarında yaşayan hayvanlar yalnızca birkaç büyük memeliden ibaret değildir. Böceklerden balıklara, sürüngenlerden kuşlara kadar çok geniş bir canlı çeşitliliği vardır.
Amazon Ormanlarında Tehlikeli Hayvanlar Var mı?
Evet, Amazon’da insanlar için tehlikeli olabilecek hayvanlar bulunur. Jaguar, anakonda, bazı zehirli yılanlar, kaymanlar ve bazı kurbağa türleri bunlara örnek gösterilebilir.
Fakat bir hayvanın tehlikeli olması sürekli insanlara saldırdığı anlamına gelmez. Vahşi hayvanların büyük bölümü insanlarla karşılaşmaktan kaçınır. Risk genellikle hayvanın kendisini tehdit altında hissetmesi veya insanların yaşam alanlarına fazla yaklaşması durumunda artar.
Amazon’daki Hayvanların Hepsi Hâlâ Güvende mi?
Ne yazık ki değil. Amazon’daki orman kaybı, yangınlar, yasa dışı avcılık ve yaşam alanlarının parçalanması bazı hayvan türleri üzerinde ciddi baskı oluşturuyor.
Bir hayvanın yaşayabilmesi için yalnızca yiyecek bulması yeterli değildir. Barınabileceği, üreyebileceği ve güvenli şekilde hareket edebileceği bir alana da ihtiyacı vardır. Orman alanları küçüldükçe burada yaşayan hayvanların yaşam alanları da küçülür.
Amazon yağmur ormanları hayvanları bu büyük ekosistemin önemli bir parçasıdır. Jaguarından küçücük kurbağasına kadar her canlının ormandaki dengede farklı bir yeri vardır.
Bu yüzden Amazon’un korunması yalnızca ağaçların korunması anlamına gelmez. Aynı zamanda burada yaşayan binlerce farklı hayvan türünün yaşam alanlarının da korunması anlamına gelir.
