İnsanlarda olduğu gibi köpeklerde de yaşanan bazı sağlık sorunları mevcuttur. Köpeklerdeki Cushing sendromu bunlardan biridir. Cushing sendromu köpeklerde görülen hormonal bir hastalıktır. Bu hastalığın teşhisi zor olduğundan belirtilerinin ortaya çıkıp çıkmadığını köpeğinizi gözlemleyerek hekiminize söylemeniz bu hastalığın teşhisi için yardımcı olacaktır.
Cushing Sendromu nedir?
Bir diğer adı Hiperadrenokortisizm olan Cushing sendromu, köpek vücudundaki glukortikoid hormonunun kanda aşırı miktarda salgılanmasıyla ortaya çıkan bir endokrin sistemi bozukluğudur. Cushing hastalığı köpeklerde yaygın olarak görülse de köpeklerden farklı olarak kedilerde, atlarda ve insanlarda da görülebilmektedir. Cushing sendromu köpeklerde ortalama 10-11 yaş civarında çıkmaya başlar. Köpek ırkları arasında daha çok Poodle, Dachshund, Beagle ve Boston Terrier gibi ırklarda bu hastalık diğer ırklara göre daha sık görülmektedir.
Cushing sendromunun köpeklerde 3 formu vardır;
- Hipofize bağımlı form: Beyinde bulunan hipofiz bezi, adrenal bezlerini aşırı derecede uyarması sonucu çok fazla kortizol üretilmesine neden olur.
- Adrenal bağımlı form: Adrenal bezlerin fazla kortizol üretmesine sebep olur.
- İyatrojenik hiperadrenokortisizm: Köpeklerin yüksek dozlar uygulanan veya uzun süre steroidlerle tedavi edilmesi sonucunda ortaya çıkmaktadır.
Köpeklerde Cushing Sendromunun Belirtileri Nelerdir?
- Fazla idrar yapma
- Geç iyileşen yaralar, incelmiş deri
- İştah artışı
- Su içme isteğinde artış
- Karın şişkinliği
- Hızlı solunum
- Tüylerde simetrik dökülmeler
- Halsizlik ve kas güçsüzlüğü
- Deride sert plaklar
- Hipofize bağlı formunda hastaların %10-15’inde nörolojik belirtiler görülmesi
Cushing Sendromunun Nedenleri Nedir?
Hipofiz Bezi Tümörü: Hiperadrenokortisizm hastalığın en yaygın biçimde görülen türüdür. Bu tümör iyi huylu olmakla birlikte hipofiz bezinde aşırı miktarda ACTH üreterek adrenal bezlerini kortizol üretmesi için uyarmakta ve adrenal bezlerinde büyümeye neden olurlar.
Adrenal Bez Tümörü: Adrenal tümörlerin yarısı iyi huylu, yarısı kötü huylu tümörlerdir. Kötü huylu tümörler, adrenaz bezlerde büyümeye ve hızlı yayılmaya yatkındır. Kötü huylu olan tümörler aşırı miktarda kortizol salgılayıp adrenal bezlerin küçülmesine sebep olurlar.
Uzun süreli Steroid Kullanımı: Uzun süreli Steroid tedavisi görülmesi adrenal bezleri etkileyebildiğinden iyatrojenik hiperadrenokortizme yol açabilir.
Cushing Sendromu Köpeklerde Nasıl Sorunlara Yol Açar?
Görülen bazı hastalıklar farklı hastalıkları da beraberinde getirmektedir. Cushing sendromunun köpeklerde yol açtığı bazı orunlar şu şekildedir;
- Yüksek kan basıncı
- İdrar kesesinde taşlar
- İkincil olarak gelişen deri ve boşaltım sistemi enfeksiyonları
- Nadiren Pulmoner Emboli
- Şeker hastalığı
- Karaciğerde hasar
Köpeklerde Cushing Sendromu Teşhisi Nasıl Yapılır?
Cushing sendromu teşhisi için köpeğin şikâyetleri ve hastalık belirtisi olabilecek semptomlar dinlenir ve fiziki muayene yapılır. Bu hastalığın belirtileri başka hastalıkların belirtileriyle benzerlik gösterdiğinden, bu hastalığın tam teşhisi detaylı laboratuvar testlerine ihtiyaç duyulmaktadır.
Teşhis için ilk önce kan biyokimyası, tam kan sayımı ve idrar tahlili yapılarak sonuçlar değerlendirilir. Tam kan sayımında kortizol seviyesinin yüksek çıkması göze çarpan bir durumdur. Kan biyokimyası ve idrar tahlilindeki anormallikten dolayı ek laboratuvar testleri yapılır. Bunlar;
- Adrenokortikotropik hormon uyarı testi (ACTH stimülasyon testi)
- Yüksek doz deksametazon baskılama (supresyon) testi (HDDST)
- İdrar Kortizol
- Düşük doz deksametazon baskılama (supresyon) testi (LDDST)
Bu testlerin dışında veterinerin gerekli gördüğü durumlarda karın ultrasonu, bilgisayarlı tomografi, Manyetik rezonans görüntüleme gibi görüntüleme tetkiklerine de başvurulabilmektedir. Bu sebeple teşhis için laboratuvar testleri tek başına kullanılmamakta, şüpheli hastalarda klinik bulgularla desteklenir.
Köpeklerde Cushing Sendromu Tedavisi nasıldır?
Bu hastalığın tedavisindeki amaç, hastalığın sebebinin belirlenmesi, klinik belirtilerin kontrol altına alınması ve tedavi ile birlikte oluşan yan etkileri önlemektir.
Hipofiz bağımlı hiperadrenokortisizm görülen köpeklerde tedaviye tam olarak yanıt alınamamaktadır. Destekleyici tedavi uygulanır ve ikincil hastalıklar göz önünde bulundurulur. Belirtiler köpeğin hayat kalitesini etkiliyorsa tedavi gerektirir. Medikal tedavi uygulanırken reçete edilen bir ilaçla kortizol üretiminde rol oynayan enzimlerin üretilmesini engeller. Hipofiz bağımlı olan Cushing Sendromu kesin bir medikal tedavisi olmasa da birkaç ilaçla desteklendiğinde tedavi edilebilir.
