Bu konumuzda sizlere köpeklerde üreme hakkında genel bilgileri vereceğiz. Daha ayrıntılı bilgileri sitemizde arama yaparak ulaşabilirsiniz.
Köpeklerin pubertaya yani cinsel olgunluğa erişme yaşları ırklara göre oldukça farklılıklar gösterebilmektedir. Fakat biz 6-24 ay diyebiliriz. Yapılan araştırmalarda puberta yaşı ortalama 9 ay olarak belirlenmiştir. Küçük ırk köpekler pubertaya daha erken ulaşırken, büyük ırkların pubertaya ulaşması biraz daha geç olmaktadır. Çiftleşme için en uygun yaş ise en az 2 yaştır. Bu da ırka göre 2-6 yaş arasında değişebilmektedir.
Dişi köpekler belirli zamanlarda uzun aralar ile kızgınlık gösterirler. Bu süre 4-9 ay arasında değişmektedir. Köpeklerde kızgınlık yılın her ayında görülebilmektedir. Fakat kış sonları ile yaz sonları arasında daha fazla görülmektedir.
Köpeklerde gebelik süresi ise ortalama 63 gün olmakla beraber; 58-67 gün arasında değişebilmektedir. Büyük ırklar ortalama 6-12 yavru doğururken, boyut küçüldükçe yavru sayısıda azalmaktadır.
Köpeklerde üreme hakkında şimdilik sizlere bu kadar bilgi veriyoruz. Sitemizde arama yaparak evcil hayvanlar ve köpekler hakkında her türlü bilgiye ulaşabilir. Sorularınızı bizlere ulaştırabilirsiniz.
Köpek doğum süreci
Bazı köpek sahipleri, besledikleri köpekleri kısırlaştırmak yerine doğal yaşamındaki gibi yaşamasını ister. Haliyle köpeklerde çiftleşme dönemleri olmaktadır ve dişi köpeklerde belli bir hamilelik süresi olmaktadır. Tabi çiftleştirilen köpeklerde, erkek köpeğin dişi köpekten daha iri boyutlarda olmaması gerekir. Daha iri boyutta olan erkek köpekler, dişi köpeklerin doğum esnasında zorlanmalarına sebep olabilir. Bunun haricinde bazı enfeksiyöz hastalıkların oluşmaması adına gerekli muayenelerin yapılması, iç-dış parazit ilaçlarının zamanında uygulanmış olması gerekir.
Bir köpeğin hamileliği ortalama olarak 57-64 gün arasında yani ortalama 2 ay sürer. Yapılacak doğumun tarihi her zaman hamile kalma tarihiyle eşleşmediğinden doğum zamanını tahmin etmek zor olabilir. Hamilelik süresi de köpek cinslerinin büyüklüğüne bağlı olarak değişebilir.
Oluşan hamileliğin ilk ayında döllenmiş yumurta rahim duvarına yerleşir ve yaklaşık 15-18 gün sonra rahim boynuzlarına doğru hareket eder. Hamileliğin erken döneminde fötal büyüme hızlı olmaktadır.
Köpekteki hamileliğinin ortalarında veterinerin yavru köpeğin kalp atışını tespit edebilir. İkinci ayın sonu veya üçüncü ayın başında yavrular doğmaya hazır hale gelir.
Köpek gebelik sonlandırma
Köpeklerde gebelik sonlandırma, bazen sağlık veya davranışsal nedenlerden ötürü gerekli olabilir. Bu süreç, genellikle veteriner hekimi tarafından gerçekleştirilir. Hormonal tedavi veya cerrahi yöntemler kullanılarak yapılabilir. Ancak, köpeğinizin sağlığını riske atmamak için bu kararı dikkatlice düşünmek önemlidir. Özellikle hormonal ilaçlar, yan etkiler yaratabilir. Eğer köpeğinizin hamileliği istenmiyorsa, onu düzenli olarak veterinere götürmek ve gerekli önlemleri almak en iyi yoldur. Unutmayın, köpeklerimizin sağlığı ve mutluluğu her şeyden önemli! Herhangi bir sorunuz varsa, veterinerinizle konuşmaktan çekinmeyin.
Köpeklerde hamilelik belirtileri
Köpeklerde Hamilelik Belirtileri
- İştahında artış
- Kilo artışının görülmesi
- Meme büyüklüğünde artış
- Göbeğin Şişmesi
- Köpeğin çabuk yorulma
- Yuvalama davranışı
- Sinirlilik veya şefkat
Ayrıca hormonal değişiklikler sebebiyle bazı köpekler birkaç hafta kusabilir ve buna bağlı olarak bu birkaç haftada iştahları azalabilir. İştahta oluşabilecek değişikliklere, köpeğin kilo alımına ve karnının şişmesine neden olabilecek başka hastalıklarda bulunmaktadır. Bu semptomların görülmesi halinde, daha ciddi bir durum gelişip gelişmediğinden emin olmak için köpeği veterinere götürmelisiniz.
Erken Gebelik Belirtileri
Köpeklerde hamileliği ilk 1-2 hafta çok az belirti göstermesinden dolayı hamile olup olmadığını hemen anlamayabilirsiniz. İlk haftalarda az kilo alımının alması dahi normal gelebilir. 3. ve 4. Haftada köpekte hormonal değişikliklerin olması sebebiyle bulantı ve kusma görülebilmektedir. Bununla birlikte köpek yorgun görünebilir ve normal zamana göre daha az yiyebilir.
Geç Gebelik Belirtileri
Köpeğin hamilelik sürecinde ikinci aylık döneme girdikleri zaman karınları büyüyecektir. Hamilelik sürecinde 40. güne gelindiğinde köpeğin meme uçları koyulaşmaya ve büyümeye başlayacaktır. Doğumu yaklaşan köpeğin göğüsleri büyüyecektir ve bu süre zarfında meme uçlarından bir miktar süt akabilir. Zamanla köpeğin hamile karnı büyüyecek ve yürürken karnı hafifçe sallanacaktır.
Veterinerin köpeği hamilelik sürecinde son kez görmek isteyebilir. Bazen veterinerlerin bu kontrol aşamasında köpeğin karnında kaç yavru köpek olduğunu görmek ve yavru köpeklerin doğum kanalından geçemeyecekleri kadar büyük olup olmadıklarından emin olmak için röntgen çeker. Bazı durumlarda, köpek yavrusu gelişip fazla büyüdüğü için sezaryen gerekli olabilir.
Köpeğin Hamile Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Köpeğin hamile olduğunu anlamak ilk ayda kolay olmamaktadır. Köpeğin hamile olmasından şüpheleniliyorsa veteriner hekimine danışılması gerekir. Veterinerin yapacağı incelemeler ve testler sonucunda köpeğin hamile olup olmadığı belirlenir.
Palpasyon; Köpeğin çiftleştiği tarihi biliniyorsa, veteriner yaklaşık 28-30 günlükten itibaren köpeğe karın muayenesi yapabilir. Hamileliğin bu aşamasında yavru köpekler, köpeğin cinsine bağlı olarak kendilerini küçük golf topları veya üzüm gibi hissederler. Hissedilen bu toplar yavrunun çevrelenmiş olduğu su dolu keseciklerdir. Veteriner hekim gözetiminde karın palpasyonu denenmemelidir, çünkü hekim gözetiminde yapılan palpasyonda yavruların zarar görmesi mümkündür.
Ultrason; köpekte hamileliğin anlaşılabilmesi için yapılan alternatif yöntemlerden biri de ultrasondur. Bu ultrason, veteriner tarafından köpeğin hamileliğinin 25 ila 35. günleri arasında yapar. Ultrasonla birlikte yavru köpeklerin kalp sesi duyulabilir, kaç yavru doğacağına dair bir sayı belirlenebilir.
Hormon testi; Hamileliğin 25 ila 30. günleri civarında, veteriner hamile köpeğin relaxin hormonunu üretip üretmediğini anlayabilmek ve hamile köpeğin hormon düzeylerinin ne durumda olduğunu ölçmek üzere kan testi yapabilir. Relaxin yalnızca hamilelik sırasında üretildiğinden test nispeten doğru çıkar.
X-ray; X ışınları, köpeğin hamile olup olmadığının belirlenmesinin alternatif yollarından en etkili olanıdır. Bununla birlikte, yavru köpeğin iskelet sistemi 55 gün öncesinde röntgende görünmeyeceğinden, x-rayı 55. gün veya daha sonrasındaki günlerde yapılması en iyisidir. Bu arada, röntgen ışınları köpeğin doğumunu ne zaman tamamladığını bilmenizi sağlayacak bilgiyi size verebilir. Ancak bu ışınlar yavru köpekler için tehlikeli olabileceğinden gerekirse röntgen çektirme kararı bir veteriner hekimin rehberliğinde verilmelidir.
Hamile Köpek Beslenmesi
Hamile köpekler, hamileliğin dördüncü haftasında (gebe kaldıktan yaklaşık bir ay sonra) yüksek kalorili bir diyete geçirilmelidir. Bu, hamilelik veya emzirme için piyasada satılan bir mama veya yavru köpekler için özel bir mama olabilir. Veteriner hekimlerin hamile köpekler için önerdiği yüksek kaliteli reçetesiz diyetler bulunmaktadır.
Dişi köpekler sütten kesilmeyi önlemek için bu yüksek kalorili yiyeceklerle beslenmelidir. Hamile ve emziren köpekler için tasarlanmış büyük cins köpek mamaları, düşük kalsiyum, fosfor ve enerji içeriği nedeniyle genellikle önerilmez.
Hamile ve emziren köpeklerin büyüme, doğum ve yavru köpek emzirmeyle alakalı olarak metabolik talepleri daha yüksek olmaktadır, bu nedenle hamile köpekler için belirlenen diyetler yeterli beslenmenin sağlanmasına yardımcı olur. Hamilelik sırasında köpeğin mide alanı küçülür, bu nedenle daha az ve daha sık yemek yemesi gerekecektir.
Hamile köpek için yapabilecek en önemli şeylerden biri köpeğin doğru şekilde beslendiğinden emin olmaktır. Köpeğin hâlihazırda yüksek kaliteli köpek maması yiyorsa ve sağlıklı bir kiloya ulaşmışsa, veteriner tarafından belirtilmediği sürece hamileliğin ilk üçte ikilik döneminde diyetinde değişiklik yapmanıza gerek yoktur. Bu aşamada köpeğin yediği besin miktarını artırmak zararlı olabilir.
Köpeğin hamileliğinin son haftasında kilo artışı olacağından veterinerler, köpeğin normal yemesinden %35-50 daha fazla mama tüketene kadar diyetini kademeli olarak artırmanızı önermektedir. Büyük öğünler rahatsız edici olabilir, bu nedenle alımı yavaşça artırın ve küçük öğünleri sık sık besleyin.
Egzersiz
Çiftleştirme dönemi sonrasında, köpeğin hamileliğinin ilk iki haftasında yorucu egzersizlere maruz kalmaması gerekir. Bu durum embriyoların implantasyonunu arttırmaktadır. Köpeğin karnı büyüyene kadar normal egzersizler yeterli olabileceği gibi yavruları beslemek ve onları taşıyabilmek için enerjiye ihtiyaç duymaktadır. Bunun için daha kısa ve daha sık yürüyüşler hamile köpek için faydalı olacaktır.
Veteriner Ziyaretleri
Köpeği çiftleştirmeden ve doğum öncesinde yapılacak kontroller yaptırmadan önce köpeğin sağlık kontrollerinin mutlaka yaptırılması gerekir. Çiftleştirme öncesinde köpeğin aşılarının güncel olması gerekmektedir. Veterinerin, köpeğin bağırsak parazitlerinin olup olmadığına dair dışkı testi önerecek veya çiftleşmeden önce köpeğinizin iç parazitlerinin uygun ilaçlarla temizlenmesini sağlayacaktır.
Ayrıca, doğum saatine yakın bir zamanda yaşanması muhtemel bir acil durumda ne yapılması gerektiğini veterinere sormalı ve ailenizle veya evcil hayvan bakıcısıyla birlikte bir plan oluşturulmalıdır. Düzenli olarak yapılan veteriner ziyaretleri, köpeğin hamilelik süresi boyunca sağlıklı kalmasına yardımcı olabilir.
Veterinerin, köpeğin hamileliğini doğrulamasının ardından, köpeğin normal bir şekilde yavru sahibi olmasını engelleyebilecek olası mekanik veya anatomik problemler açısından da köpeği inceleyecektir.
Bu muayene, köpeğin vajinal doğum mu yoksa sezaryen doğum mu olacağını düşünüp planlanması gereken konu hakkında tartışmak için iyi bir zamandır. Veteriner kontrol sırasında köpeğinizin hamile olduğunu ve hamileliğin bir kaza olduğunu belirlerse, beklenmedik yavruların önlenmesi için kısırlaştırma gibi önlemleri tartışmak için de iyi bir zamandır.
Köpeklerde Doğum Esnasında Oluşan Komplikasyonlar
Doğumlar her zaman olduğu gibi normal gitmeyebilir. Doğum esnasında oluşabilecek terslikler için veterineri haberdar etmeli ve duruma müdahale edilmesi gerekir. Köpeklerde doğum esnasında görülebilecek komplikasyonlar şunlardır;
Köpeğin vücut ısısının 24 saatten daha uzun süre düşüşlük oluşması ve doğumun başlamaması,
Hamile köpekten yeşil bir akıntı geldiyse ve doğum kasılmalarının başlamasının ardından 2 saat sonrasında ilk yavruyu doğuramadıysa(ilk yavrunun doğmasının ardından yeşil veya kanlı bir sıvının gelmesi normaldir),
- Şiddetli titreme oluşması,
- Hamile köpeğin, son çiftleşmesinin ve hamile olmasının ardından 64 gün sonra doğumun başlamasının belirtileri yoksa,
- Yavruların hepsi doğurulmadıysa,
- Köpeğin yavrularını emzirmemesi
- Gibi belirtiler hem köpeği hem de yavruları tehlikeye atabilecek ciddi bir komplikasyonun işaretleridir.
Doğumdan Sonra Köpeklerde Dikkat Edilmesi Gerekenler
Doğumun yapılmasının ardından köpekte dikkat edilmesi gereken bazı durumlar mevcuttur. Bunlar;
Vajinal Akıntı
Köpeklerde doğumdan sonra 8 haftaya kadar vajinal akıntı görülebilmektedir. Bu akıntıların çoğu eski kandan oluşmasından dolayı akıntı normalde kırmızımsı-siyah bir görünüme sahiptir. Bu akıntı aşırı kanlı, kokulu veya irin gibi bir görünümü varsa köpeğin en kısa zamanda veteriner tarafından muayene edilmesi gerekir.
Ateş
Doğum yapan köpeklerin doğumdan sonra 24 ila 48 gün arasında ateşinin olması normal sayılmaktadır fakat bu ateşe başka belirtilerin eşlik etmemesi gerekir. Bu süreden sonra ateşin devam etmesi ve buna ek olarak iştahsızlık, kusma, ishal ve halsizlik gibi belirtilerinde görülmesi halinde veterinere götürülmesi gerekir.
Metrit (Rahim İltihabı)
Köpeklerde görülen rahim iltihabı plasenta tutulduğunda veya doğum sırasında gelişen komplikasyon sebebiyle meydana gelebilen bir rahatsızlıktır. Doğum sonrasında iştahsızlık, ateş, yavrulara karşı ilgisizlik, kokulu vajinal akıntı, süt vermeme gibi belirtilerin görülmesi halinde veteriner hekime başvurulması gerekir.
Eklampsi (Kan Kalsiyum Düzeylerinde Düşüş)
Doğumdan sonraki üç haftalık süreçte ortaya çıkabilen, anne köpeğin emzirme döneminde kalsiyum ihtiyacını karşılayamamasından kaynaklanan bir durumdur. Kalsiyum değerlerindeki düşüşlük genellikle ırk olarak küçük köpeklerde daha sık görülür. Köpeklerde görülen bu durumla beraber köpeklerde kas spazmları, huzursuzluk, sert yürüyüşler, nöbet görülebilir. bu belirtilerin görülmesiyle birlikte veteriner kontrolünden geçmesi gerekir.
Mastitis (Enfekte Meme Dokusu)
Meme dokusunda oluşan iltihap nedeniyle meme uçları sert, kırmızı ve ağrılı bir hale bürünmektedir. Doğum yapan köpek emzirme esnasında şiddetli ağrı duyar, fakat memelerdeki şişliğin azaltmaya ve enfekte olan bölgedeki iltihabın atılabilmesine yardımcı olmak için yavruların emmeye devam etmesi gerekir. Bu durumun yaşanması halinde tedavi edilebilmesi için veterinere danışılması gerekir.
Agalactia (Süt Üretmeyen)
Agalactia, köpeğin süt üretemediğinde oluşur. Doğan yavruların annelerini emmesi iyiyse fakat süt gelmiyorsa veteriner muayenesinden geçmesi gerekir.
